Được thiết lập từ năm 2023, CoViNet quy tụ các chương trình giám sát và phòng thí nghiệm tham chiếu trên toàn thế giới nhằm hỗ trợ phát hiện sớm, theo dõi và đánh giá rủi ro đối với SARS-CoV-2, MERS-CoV cùng các chủng virus corona mới nổi có tiềm năng gây dịch và đại dịch.
Mạng lưới này phát triển dựa trên hệ thống phòng thí nghiệm tham chiếu COVID-19 của WHO từ đầu đại dịch, nay được mở rộng quy mô để bao quát nhiều chủng virus corona hơn thông qua hướng tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health), tích hợp giữa sức khỏe con người, động vật và môi trường. CoViNet hiện bao gồm 58 phòng thí nghiệm tham chiếu tại 35 quốc gia.
Vào tháng 3/2026, phòng thí nghiệm nghiên cứu của OUCRU và BVBNĐ chính thức góp mặt trong hệ thống tham chiếu virus corona toàn cầu. Với tư cách thành viên, đội ngũ chuyên gia sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với WHO và các đối tác toàn cầu nhằm củng cố năng lực giám sát, xét nghiệm và hiệp đồng ứng phó với các mối đe dọa từ virus corona. Sự kiện này là minh chứng cho bề dày kinh nghiệm và năng lực nghiên cứu của OUCRU và BVBNĐ trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm.
BS.CKII Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, chia sẻ: “Mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa BVBNĐ và OUCRU, cùng kinh nghiệm dày dặn trong ứng phó dịch bệnh mới nổi, tạo tiền đề vững chắc để chúng tôi đóng góp cho CoViNet. Thông qua mạng lưới này, chúng tôi sẽ nâng cao hơn nữa năng lực xét nghiệm để phát hiện và phản ứng kịp thời với các mối nguy từ virus corona trong tương lai.”
Giáo sư Kevin Baird, Quyền Giám đốc OUCRU, nhận định: “Chúng tôi đánh giá cao vai trò dẫn dắt của WHO trong các chiến dịch giám sát nhiễm trùng trọng điểm mà CoViNet là một điển hình. Cùng với các đồng nghiệp tại BVBNĐ, chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng WHO và các đối tác trong nhiệm vụ toàn cầu quan trọng là giám sát các chủng virus corona ngoài tự nhiên. Sự hợp tác này không chỉ phục vụ sức khỏe cộng đồng mà còn duy trì các tiêu chuẩn kỹ thuật xuất sắc cho những nghiên cứu khoa học thực tiễn.”
Giáo sư Lê Văn Tấn, Trưởng nhóm Nghiên cứu Bệnh truyền nhiễm mới nổi tại OUCRU, chủ nhiệm dự án SEACOVARIANTS, cho biết thêm: “Thông qua nền tảng SEACOVARIANTS do quỹ Wellcome tài trợ, chúng tôi đã xây dựng hệ thống khu vực về giám sát di truyền và đánh giá đáp ứng miễn dịch đối với nhiều tác nhân gây bệnh mới nổi như SARS-CoV-2, cúm gia cầm A, đậu mùa khỉ và Enterovirus A71. Gia nhập CoViNet giúp chúng tôi phát huy những thành quả này, đóng góp vào nỗ lực chung trong việc sẵn sàng ứng phó dịch bệnh.”
Tiến sĩ Sangjun Moon, Điều phối viên nhóm An ninh Y tế và Khẩn cấp tại WHO Việt Nam, khẳng định: “Việc OUCRU và BVBNĐ trở thành phòng thí nghiệm tham chiếu CoViNet giúp nâng tầm đóng góp của Việt Nam vào mạng lưới giám sát virus corona toàn cầu. Cùng với Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương (NIHE) và Viện Pasteur TP.HCM, ba đơn vị này sẽ hỗ trợ đắc lực cho công tác chuẩn bị quốc gia và ứng phó khu vực, dựa trên những đóng góp then chốt của OUCRU trong giám sát di truyền và xác định đặc tính biến thể thời gian qua. CoViNet sẽ giúp chia sẻ thông tin nhanh hơn và phối hợp hành động y tế hiệu quả hơn.”
Việc gia nhập CoViNet sẽ thúc đẩy hợp tác sâu rộng tại Việt Nam và Đông Nam Á, đồng thời thắt chặt quan hệ đối tác với WHO và các mạng lưới nghiên cứu quốc tế. Điều này phản ánh cam kết chung trong việc phối hợp hành động y tế công cộng xuyên biên giới.
OUCRU và BVBNĐ kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực vào nỗ lực chung nhằm giám sát, thấu hiểu và ứng phó hiệu quả với các mối đe dọa sức khỏe cộng đồng trong tương lai.
